Ιστορικό Αρχείο Σκιαθά




ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΣ 1922-1940
Τεκμήρια Περιόδου

Η Μικρασιατική Καταστροφή και οι κοινωνικές ανατροπές που επέφερε «ρήμαξαν» τις ψυχές των Ελλήνων, «ρήμαξαν» τον τόπο μας. Οι πολιτικοί για μια ακόμα φορά κατώτεροι των περιστάσεων έδωσαν χώρο πολιτικό σε αξιωματικούς και σε «τραπεζίτες» να διοικήσουν τη χώρα. Η επάνοδος του Γεωργίου του Β’ το 1923 και οι αποτυχίες της δημοκρατικής παράταξης στις αρχές της δεκαετίας του είκοσι δημιούργησαν στους Βενιζελικούς αξιωματικούς τις ελπίδες ότι με το κίνημα του 1935 θα έφερναν τις επιθυμητές πολιτειακές αλλαγές.

Με πρόσχημα την αποτροπή της Κουμμουνιστικής επέμβασης και τη δημιουργία ενός ισχυρού καθεστώτος ο αξιωματικός Ιωάννης Μεταξάς με τη βοήθεια των συμμάχων εγκαθιδρύει την 4η Αυγούστου του 1936 ακόμα μια Δικτατορία καταλύοντας το όποιο δημοκρατικό καθεστώς λειτουργούσε έστω και υποτυπωδώς στα λαϊκά στρώματα. Καθ’ όλη τη διάρκεια του πρωθυπουργικού του βίου ο Ιωάννης Μεταξάς (4.8.1936 – 19.1.1941) εγκαθιδρύει το καθεστώς του αποφασίζομεν και διατάσσομεν με τα όποια εργαλεία προπαγάνδας και λαϊκισμού διαθέτει ένα τέτοιο πολιτικό περιβάλλον. Η Ε.Ο.Ν. οργανώνει την «διαπαιδαγώγηση» της νεολαίας βοηθά την προετοιμασία της κοινωνίας για τον επερχόμενο δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Με δοτούς. μηχανισμούς δημιουργήθηκε κατά αυτή την περίοδο το μοντέλο της κοινωνίας που εξοπλίζεται να αντέχει τον «πόνο» και να είναι έτοιμη για τα χειρότερα.

Η καθημερινότητα του «λίγου» δημιούργησε το καταθλιπτικό περιβάλλον της εσωστρέφειας των ελληνικών νοικοκυριών. Ο θεσμός της Βασιλείας σε ελεύθερη πτώση καθώς ο υπερκομματικός χαρακτήρας του ανώτατου άρχοντα προπολού είχε απωλεσθεί. Η ουδετερότητα του γερμανόφιλου Ιωάννη Μεταξά δεν μπόρεσε να γλιτώσει την Ελλάδα από τα δεινά του πολέμου. Στις παραμονές του δεύτερου πολέμου οι κάθε λογής κατάσκοποι Άγγλοι, Γάλλοι, Γερμανοί, Ιταλοί με το πρόσχημα των αρχαιολογικών αποστολών συλλέγουν τις απαιτούμενες πληροφορίες για τον επερχόμενο πόλεμο στην Μεσόγειο.

Η περίοδος λοιπόν από τη Μικρασιατική Καταστροφή έως την έναρξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου είναι τόσο εύθραυστη όσο τα πρόσωπα, οι αξίες και οι δυνατότητές τους που διαμορφώνουν το πολιτικό-κοινωνικό-στρατιωτικό περιβάλλον της εποχής.

Αντώνης Δ. Σκιαθάς
ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΤΕΚΜΗΡΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟΥ
Επιλογή τεκμηρίων από το Αρχείο Α. & Κ. Σκιαθά